TƯ TƯỞNG CHIẾN TRANH NHÂN DÂN: KHÁNG CHIẾN TOÀN DIỆN

PGS,TS. Hồ Khang

Chiến tranh là một cuộc thử thách toàn diện đối với toàn bộ sức mạnh vật chất và tinh thần của các quốc gia tham chiến. Hồ Chí Minh viết: “Không dùng toàn lực của nhân dân về đủ mọi mặt để ứng phó, không thể nào thắng lợi được”[1]. Kẻ thù luôn dùng chiến tranh tổng lực, muốn chiến thắng trong cuộc chiến tranh, một vấn đề mang tính quy luật là phải phát huy được sức mạnh mọi mặt của đất nước, của dân tộc. Chiến tranh mà nhân dân Việt Nam tiến hành là chiến tranh cách mạng, chiến tranh nhân dân; muốn phát huy đến mức cao nhất sức mạnh của toàn dân, đánh bại chiến tranh tổng lực của đối phương, phải đánh trên tất cả các mặt trận:

TƯ TƯỞNG CHIẾN TRANH NHÂN DÂN: PHÁT ĐỘNG VÀ CHỈ ĐẠO KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN

PGS,TS. Hồ Khang

Chiến tranh được hiểu là một hiện tượng chính trị - xã hội, có tính lịch sử, là sự tiếp nối của chính trị bằng thủ đoạn bạo lực giữa các lực lượng đối kháng trong một nước, hoặc giữa các nước, hay liên minh các nước, nhằm đạt tới những mục đích kinh tế, chính trị nhất định. Xuất hiện từ lâu trong lịch sử dân tộc dưới sự lãnh đạo của các vương triều phong kiến tiến bộ, hoặc phát triển từ các cuộc khởi nghĩa của nông dân – chiến tranh nhân dân Việt Nam đã đánh bại những đội quân xâm lược của các tập đoàn phong kiến nước ngoài lớn mạnh hơn gấp nhiều lần.

XÃ HỘI HÓA CHÍNH TRỊ: NHO GIÁO VỚI CHÍNH TRỊ (Qua tác phẩm “Hệ ý thức phong kiến và sự thất bại của nó trước các nhiệm vụ lịch sử”)

Hồ Khang và Hồ Hoàng Thái

Nền giáo dục Việt Nam thế kỷ XIX được đặt trên tấm thảm nhung của lịch sử, có lẽ vì thế mà không kém bị lên án, khi được triều đình ra sức củng cố và trọng vọng. Sự sùng bái Nho học từ Gia Long đến Tự Đức không có dấu hiệu đứt quãng, mà ngày càng được tăng cường. Hệ thống giáo dục với hai cấp độ Trung ương và địa phương, với trường công và tư, đã sản sinh ra một thế hệ nho sĩ ghi tên trong lịch sử một cách tự hào, nhưng cũng tủi hổ. Dương Quảng Hàm tóm tắt cách tổ chức việc học việc thi của nhà Nguyễn như sau:

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1945 - 1954)

PGS,TS. Hồ Khang

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của quân và dân Việt Nam kéo dài 9 năm kể từ tháng 9/1945 đến tháng 7/1954. Căn cứ vào diễn biến thực tế của cuộc chiến cũng như sự điều chỉnh trong chỉ đạo và điều hành chiến tranh của cơ quan chiến lược Việt Nam và Pháp, có thể phân cuộc kháng chiến này thành ba giai đoạn, trong đó, mỗi giai đoạn phản ánh bước phát triển mới của cuộc kháng chiến. Tương ứng với những bước phát triển này, đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng cũng có sự bổ sung, hoàn chỉnh dần từng bước. Đường lối đó là sự kế tục và phát triển đường lối quân sự chỉ đạo việc chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang trước, trong Cách mạng Tháng Tám 1945. Nói cách khác, đường lối chiến tranh nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược là đường lối tiếp tục hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân bằng chiến tranh cách mạng nhằm thực hiện mục tiêu chính trị của cuộc cách mạng trong những điều kiện mới, khi thực dân Pháp và can thiệp Mỹ quay lại xâm lược Việt Nam một lần nữa. Mục tiêu chính trị đó là: độc lập dân tộc, người cày có ruộng, tiến lên chủ nghĩa xã hội.

CỤ THỂ HÓA VÀ CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

PGS,TS. Hồ Khang

Nghiêm chỉnh chấp hành Hiệp định Giơnevơ, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã làm hết sức mình để đạt được mục tiêu độc lập, hoà bình, thống nhất mà không xảy ra chiến tranh. Song, Mỹ và chính quyền Sài Gòn cũng đã sử dụng mọi biện pháp chống lại sự nghiệp giải phóng miền Nam, hoà bình thống nhất đất nước. Nhân dân Việt Nam không có con đường nào khác ngoài con đường đấu tranh cách mạng bằng bạo lực chống lại sự xâm lược của Mỹ để giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước.

Để đáp ứng yêu cầu của của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III Đảng LĐVN (9.1960) nhóm họp và xác định đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước - đó là đường lối xây dựng hậu phương lớn miền Bắc XHCN, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, hoàn thành CMDTDCND ở miền Nam, tiến lên thống nhất đất nước.

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

PGS,TS Hồ Khang

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam diễn ra trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến đổi to lớn.

Vào giữa những năm năm mươi của thế kỉ XX, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa không ngừng lớn mạnh, trở thành đối trọng với hệ thống các nước đế quốc chủ nghĩa. Về công nghiệp, phe xã hội chủ nghĩa chiếm hơn 1/3 tổng sản lượng công nghiệp trên toàn thế giới. Về nông nghiệp, sản lượng lương thực của phe xã hội chủ nghĩa đã chiếm trên 48% tổng sản lượng lương thực toàn thế giới[1]. Tại châu Âu, đến năm 1950, hầu hết các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu và Liên Xô cơ bản khôi phục xong nền kinh tế bị tàn phá trong Chiến tranh thế giới thứ hai, tiếp tục thực hiện các kế hoạch 5 năm nhằm xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội và đạt được những thành tựu to lớn, vị thế trên trường quốc tế được nâng cao.

LỊCH SỬ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP VÀ ĐẾ QUỐC MỸ (1945-1975) TRÊN TẠP CHÍ LỊCH SỬ QUÂN SỰ – THÀNH TỰU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ KHOA HỌC CẦN TIẾP TỤC KHAI THÁC

PGS,TS. Hồ Khang

1. Dẫn nhập

Là tạp chí khoa học chuyên ngành lịch sử quân sự, 30 năm qua, kể từ số đầu tiên ra đời cho đến hôm nay, có thể thấy, Tạp chí lịch sử quân sự là một diễn đàn khoa học có uy tín chẳng những ở trong nước, mà cả ở nước ngoài không chỉ đối với giới nghiên cứu, mà còn đối với đông đảo bạn đọc. 30 năm qua, đã có hàng vạn bài báo khoa học về lịch sử quân sự, bao gồm trong đó lịch sử quân sự Việt Nam đã được công bố trên diễn đàn khoa học uy tín này. Và dễ dàng nhận thấy những nghiên cứu thuộc về hoặc liên quan đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945-1975) chiếm một tỷ lệ tương đối lớn.

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP LUẬN SỬ HỌC TRONG NGHIÊN CỨU, BIÊN SOẠN CÔNG TRÌNH LỊCH SỬ CHIẾN TRANH

PGS, TS. HỒ KHANG

VẬN dụng phương pháp luận sử học vào việc nghiên cứu, biên soạn các công trình lịch sử quân sự nói chung, bao gồm trong đó lịch sử chiến tranh, là một tổng thể các thao tác thuộc phạm vi phương pháp luận và phương pháp chuyên ngành; trong đó phải nắm vững nguyên tắc tính Đảng, tính khoa học, kết hợp vận dụng sáng tạo và nhuần nhuyễn phương pháp lịch sử và lôgíc cũng như các phương pháp bổ trợ khác để giải quyết các vấn đề đặt ra trong lĩnh vực khoa học lịch sử quân sự, trong đó có các công trình lịch sử chiến tranh.

TƯ TƯỞNG ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TRONG 30 NĂM CHIẾN TRANH (1945-1975)

PGS,TS. Hồ Khang

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước mấy ngàn năm của dân tộc Việt Nam, cố kết dân tộc là truyền thống bền vững nổi trội, chiếm giữ một vai trò cực kì quan trọng. Đó là sản phẩm của cả một quá trình chung lưng đấu cật, làm ăn sinh sống, chống thiên tai và ngoại xâm của nhân dân Việt Nam. Đó vừa là kết quả, vừa là động lực của sự hình thành, lớn mạnh của quốc gia, dân tộc Việt Nam trong trường kỳ lịch sử. Sẽ không thể hình dung là lý giải đầy đủ sức sống bền bỉ, mãnh liệt của dân tộc Việt Nam nếu không đề cập tới cố kết dân tộc với tư cách là một trong những giá trị truyền thống của văn hoá dựng nước và giữ nước Việt Nam.

NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

PGS, TS Hồ Khang

Chiến tranh là sự tổng hợp tất cả các mặt đấu tranh quân sự , kinh tế, chính trị, ngoại giao, tư tưởng, văn hoá… của các bên đối chiến. Các mặt đấu tranh đó tuy đều liên quan mật thiết với nhau, chi phối, tạo điều kiện thúc đẩy lẫn nhau nhưng đấu tranh vũ trang là đặc trưng cơ bản của chiến tranh. Nghệ thuật quân sự, hiểu một cách chung nhất, là nghệ thuật chỉ đạo các hoạt động đấu tranh vũ trang trong chiến tranh, là một bộ phận rất quan trọng của phương thức tiến hành chiến tranh và của nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh. Như thế, nghệ thuật quân sự trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là nghệ thuật chỉ đạo các hoạt động đấu tranh vũ trang của cuộc chiến tranh nhân dân trên cả hai miền Nam, Bắc.